دارد كه همه آنها يا بيشترشان ، در آسمان دنيا هستند « 1 » ، او سپس جوابهاى گفته شده را مىآورد . با توجه به اينكه آيه مورد اشاره و تفسير آن در پى مىآيد ، از ذكر وجوه مورد نقل مرحوم مجلسى در اينجا صرف نظر مىكنيم ، و تنها سخن بزرگ فلاسفه زمان او ، مير داماد ( ره ) را در تأويل حديثى در اين باب مىآوريم : مجلسى ( ره ) در بحار گفته است : بيان و تأويلى نادرست سيد داماد رحمة اللّه در برخى تعليقاتش كه بر كتاب « من لا يحضره الفقيه » ، نوشته ، گفته است : عرش همان فلك الافلاك است . و اينكه امام عليه السّلام آن را مربّع دانسته‌اند ، براى آن است كه فلك به خاطر حركت دورانى كه دارد براى او يك كمربند و دو قطب به وجود مىآيد ، و هر دايره بزرگى كه به دور كره‌اى كشيده شود آن كره را نصف مىكند ، و فلك هم به واسطه كمربند حركتى و دايره‌اى كه از دو قطب آن مىگذرد به چهار بخش تقسيم مىگردد . و عرش كه فلك دورترين است و كرسى كه فلك ستارگان ثابت است به وسيله نصف النهار و كمربند بروج و دايره‌اى كه بر اقطاب چهارگانه مىگذرد به چهار بخش تقسيم مىگردند ، و نيز دايره افق كه بر سطح فلك بالاتر است به وسيله نصف النهار و دايره مشرق و مغرب چهار بخش مىگردد و هر بخش آن بگونه‌اى در مجموعه قرار مىگيرد كه جهات چهارگانه جنوب و شمال و مشرق و مغرب را مشخص مىكند . فلاسفه فلك را نازل منزله انسانى فرض كرده‌اند كه بر پشت خود خوابيده ، سر او به سمت شمال ، پاهايش به سوى جنوب ، دست راستش در جهت مغرب و دست چپ او به سمت مشرق مىباشد . و نيز ، تربيع و تسديس اولين اشكال دايره‌اند كه در جاى خود روشن شده است ، زيرا ، تربيع با دو قطرى كه قائم بر يكديگر باشند و همديگر را قطع كنند حاصل مىشود ، و تسديس به نصف قطر ، زيرا وتر يك ششم مساوى نصف قطر است ، و يك چهارم دور يك

--> ( 1 ) - إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ . صافات / 6 .